คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569

ภาษีเงินได้คำนวณอย่างไร

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดจาก “เงินได้สุทธิ” ไม่ใช่รายได้ทั้งก้อน ขั้นตอนคือ นำเงินได้ ทั้งปีมาหักค่าใช้จ่าย หักค่าลดหย่อน เหลือเท่าไรจึงเป็นเงินได้สุทธิ แล้วนำไปเข้าบันได ภาษีแบบขั้นบันได รายการค่าลดหย่อนแต่ละตัวมีเพดานและเงื่อนไขต่างกัน ซึ่งอ่านแบบละเอียด ได้ในคู่มือ ลดหย่อนภาษี 2569 มีอะไรบ้าง

ตัวอย่างการคำนวณทีละขั้น

สมมติพนักงานเงินเดือน 50,000 บาท (ปีละ 600,000 บาท) มีคู่สมรสไม่มีเงินได้ บุตร 1 คน ซื้อประกันชีวิต 50,000 บาท และ RMF 60,000 บาท:

1. เงินได้ทั้งปี = 600,000 บาท
2. หักค่าใช้จ่าย 50% สูงสุด 100,000 → หักได้ 100,000 บาท
3. หักค่าลดหย่อน: ส่วนตัว 60,000 + คู่สมรส 60,000 + บุตร 30,000 + ประกันสังคม 10,500 + ประกันชีวิต 50,000 + RMF 60,000 = 270,500 บาท
4. เงินได้สุทธิ = 600,000 − 100,000 − 270,500 = 229,500 บาท
5. เข้าบันไดภาษี: 150,000 บาทแรกยกเว้น ส่วนที่เหลือ 79,500 บาท เสีย 5% = 3,975 บาท/ปี

คิดเป็นภาษีเฉลี่ยราวเดือนละ 331 บาท และอัตราภาษีที่แท้จริงเพียง 0.66% ของเงินได้ ทั้งปี จะเห็นว่าค่าลดหย่อนกลุ่มประกันและกองทุนช่วยลดฐานภาษีลงได้มาก

“หักค่าใช้จ่าย” ไม่ใช่ “ค่าลดหย่อน”

สองคำนี้อยู่คนละขั้นและคนละความหมาย หักค่าใช้จ่าย เป็นสิทธิอัตโนมัติตามประเภทเงินได้ (เงินเดือนหักแบบเหมา 50% สูงสุด 100,000 บาท) ส่วน ค่าลดหย่อน เป็นสิทธิที่ขึ้นกับสถานะและการใช้จ่าย ของแต่ละคน เช่น คู่สมรส บุตร ประกัน และกองทุน ทั้งสองถูกหักออกก่อนคำนวณภาษี แต่ต้อง แยกให้ถูก ไม่นับซ้ำ เครื่องคิดเลขนี้แยกสองส่วนให้อัตโนมัติแล้ว

วางแผนใช้สิทธิลดหย่อนให้คุ้ม

ประโยชน์ของค่าลดหย่อนขึ้นอยู่กับขั้นภาษีสูงสุดที่คุณไปถึง คนที่อยู่ขั้น 20% การลดหย่อน เพิ่ม 100 บาทช่วยประหยัดภาษีราว 20 บาท ขณะที่คนขั้น 5% ประหยัดราว 5 บาท กล่อง “ประหยัดเพิ่มได้อีกไหม” ในเครื่องคิดเลขจึงคำนวณจากขั้นภาษีจริงและวงเงินที่เหลือ ว่าถ้า ลงทุนหรือซื้อประกันเพิ่มจะประหยัดได้สูงสุดเท่าไร โดยเฉพาะกลุ่มกองทุนเกษียณและ Thai ESG ที่มักมีวงเงินเหลือ ทั้งนี้ควรพิจารณาเป้าหมายการเงินและสภาพคล่องประกอบด้วย ไม่ใช่ซื้อ เพียงเพื่อลดภาษี